Op de Krammer zijn Enercon E-115 windturbines gebouwd. Waarom is juist deze turbine zo geschikt? Pim Veth gaat in Aurich naar het bezoekerscentrum van Enercon en bespreekt met Klaas Guldie waarom juist voor deze windturbine gekozen is en hoe hij precies werkt. Bekijk deze nieuwste aflevering nu hieronder!
Onder het kerstdiner met kinderen en kleinkinderen wordt onder meer het afgelopen jaar geëvalueerd en komen tal van mooie en minder mooie momenten weer voor het voetlicht. We hadden niets te klagen in deze wereld vol gevaren, nepnieuws en uitvergrotingen van verschillen terwijl het grootste deel van de wereldbevolking toch vredelievend is en veel idealen deelt. Wat is het dan mooi dat je als opa met al je kleinkinderen de uitkijktoren van de Krammer kunt beklimmen en hen te tonen wat er hier het afgelopen jaar vol enthousiasme door erg betrokken medewerkers uit diverse landen gebouwd is. Ik besefte dat er vorig jaar nog geen enkele molen aan de overkant van de weg over de sluizen stond en dat molen 4 net klaar was en molen 28 pas enkele segmenten hoog. Dit enorme werk is niet alleen belangrijk voor schonere energie maar ook om te laten zien wat een coöperatie van idealisten in de energietransitie kan betekenen. Onlangs was ik in Bussum bij het evenement HIER opgewekt waar meer dan 400 energiecoöperatie aanwezig waren met mooie voorbeelden hoe je ook de minima bij de transitie kunt betrekken want zij zijn momenteel de dupe van het verhogen van de gasprijs om de subsidies aan duurzame projecten te bekostigen. De afgelopen weken werd er in de pers vol lof gesproken over hoe een grote energiemaatschappij de boeren de helpende hand toesteekt door hun asbestdaken gratis te verruilen voor daken met zonnepanelen in ruil voor twintig jaar de stroom van dat dak. Lijkt natuurlijk prachtig maar wie gaat hier goed aan verdienen en de subsidies opstrijken en moet de boer blij zijn dat hij over 20 jaar die bijna versleten zonnepanelen gratis krijgt? Misschien is het verwijderen en afvoeren van die panelen dan wel duurder dan het verwijderen van het asbest maar dat mag ik niet zeggen want ik ben niet deskundig en alleen wat wantrouwend als grote maatschappijen met prachtige voorstellen komen en vraag me dan af of een coöperatie van omwonenden dat trucje niet ook moet kunnen.
Nu het indrukwekkende bouwen van de molens klaar is krijg ik meer aandacht voor al die andere werkzaamheden die nodig zijn om dit windpark tot een succes te maken. Ik denk daarbij aan de directie en hun medewerkers maar ook aan de talrijke onderaannemers die steeds op tijd klaar staan met kranen, brandstof, rijplaten, afzethekken, kabelsleggen, vervoer begeleiden en natuurlijk voor de funderingen zorgden. Nu is de opruimploeg erg actief en komt er langzaam weer meer natuur terug tussen de molens en ben ik verrast door de reeën die de molens totaal niet schuwen. Ik blijf vragen krijgen over de scheve lantarenpalen maar dan vertel ik dat ik verwacht dat ze binnenkort allemaal weer recht staan als al het grote materiaal het terrein verlaten heeft.
Als je ziet hoeveel stukgeslagen oesters er op de dammen liggen dan besef je dat de meeste vogels geen last hebben van de molens. Ik zoek steeds naar slachtoffers van de wieken maar heb ze nog niet gevonden maar mogelijk worden ze ’s morgens vroeg al opgeruimd bij een controlerondje. Naast de meeuwen zijn de scholeksters en wulpen ook veel aanwezig op de site en de ganzen wisselen erg al gelang het seizoen. In het voorjaar wandelen ze met soms wel 18 jongen over de weg en storen zich dan aan niemand. In het water naast de gewone eenden heel veel meerkoeten. Op land steeds meer fazanten.
Nu het vakantie is zie je meer gezinnen warm aangekleed naar de vogelhut gaan maar ook gewoon rondwandelen en reeën spotten. Niet iedereen beklimt de toren omdat de wind bovenop vrij spel heeft. Een vraag die vooral kinderen vaak stellen is waarom de ene molen wel licht in top heeft en de andere niet. Ik leg dan uit dat er veel mensen last hebben van vooral de rode knipperlichten als het donker is en dat we moeten kiezen tussen wettelijke eisen en verzoeken van omwonenden. Mogelijk worden de regels veranderd met hoeft het licht alleen aan als de radar een vliegtuig signaleert. Voorlopig branden er nog lampen op molen 1, 4, 5, 7, 8, 10, 19, 21, 24, 26, 28 en 35.
Ik mis de praatjes met de portiers en wens iedereen een goede jaarwisseling.
Meer vanaf de uitkijktoren lezen?
Met die kou en met het door de rijp witte landschap kom je een beetje in kerstsfeer als je door de mooie polders van Flakkee op weg bent naar de uitkijktoren om te kijken hoe het opruimen van alle bouwlocaties van het windmolenproject verloopt. De laatste kraan is afgebroken en er zijn activiteiten bij het opslagterrein bij molen 13 waar een schip is aangemeerd. Zouden de kraandelen per schip worden afgevoerd?
Op de parallelweg zie ik een oude man met lange ouderwetse jas, een fletse maar waarschijnlijk ooit kleurige sjaal en een breed gerande hoed uit de vijftiger jaren lopen. Hij trekt een moderne rolkoffer achter zich aan die detoneert in dit plaatje. Ik ben natuurlijk nieuwsgierig en rijdt naar hem toe en vraag of hij een lift wil. Hij vraagt waar ik naar toe ga en ik vertel hem dat ik eerst even naar de uitkijktoren wil en daarna een uur heb om hem te brengen waar hij heen wil. Nu was hij al zo oud dat hij stamt uit de generatie die nog niet door hun moeder gewaarschuwd werd dat je nooit met vreemde mannen mee mag en dus stapte hij in en vertelde dat hij naar St. Philipsland moest. We reden naar de uitkijktoren en omdat hij geen puf had om de toren te beklimmen liep ik even alleen naar boven om een foto te maken van de molens in het witte landschap. Weer terug in de auto vertelde hij dat hij in Middelharnis woonde en dat zijn vrouw in het voorjaar 2017 na een jarenlang ziekbed overleden was. Zijn kinderen wonen in het buitenland en dus is hij veel alleen maar heeft veel steun aan de buren. Een buurjongen komt twee keer per week een potje schaken en dan spreken ze ook over vroeger. Toen hij een keer vertelde over zijn oude lagere school vroeg de buurjongen of hij nog contact had met klasgenoten. Slechts twee zag hij nog regelmatig, een aantal was al overleden en veel waren verhuisd naar de overkant. De buurjongen kwam de volgende dag terug met zijn laptop om te laten zien dat er een schoolfoto van zijn oude klas bestond met daarbij de namen van de leerlingen. Hij herkende veel bekenden en vertelde de buurjongen op wie hij vroeger wel eens verliefd geweest was. Bij het volgende schaakspelletje had de buurjongen twee adressen van de oude geliefden bij zich die hij op internet met googelen had gevonden en adviseerde de buurman eens te schrijven. Hij had dat gedaan en van beiden antwoord gekregen. De een woonde met haar man en nageslacht rond Groningen en had het te druk om verder te corresponderen maar de ander woonde in St. Philipsland en was al jaren weduwe en vond het leuk om weer contact met hem te hebben en dus schreven en belden ze regelmatig. Nu had zij hem uitgenodigd om kerst bij haar te komen vieren. Hij was nog nooit echt op reis geweest, zelfs niet naar de kinderen, en had geen koffer maar de buurjongen had er eentje voor hem bij de Action gekocht. Hij wist niet hoe het openbaar vervoer werkt met zo’n pasje dat je eerst moet aanvragen, een taxi was te duur en dus besloot hij te gaan lopen en zo nodig te liften. Het idee van een gezellige kerst gaf hem energie en hij genoot van het landschap en met al die windmolens op het eiland kunt je niet meer verdwalen als je weet dat die van de Krammer als enige molens lichtjes hebben. Hij bood me een krentenbol aan toen we richting St. Philipsland reden en dankzij mijn Tomtom hoefden we niet te zoeken. Hij werd hartelijk ontvangen en tot zijn verrassing had ze nog twee oud-klasgenoten uitgenodigd en meteen begon het ophalen van herinneringen op deze minireünie. Ik sloeg het aanbod van een kopje thee af en gaf hem als kerstcadeau een van mijn anonieme OV-chipkaarten die ik altijd voor de kleinkinderen bij me heb, zodat zijn vriendin hem als hij terug ging op de bus naar Oude Tonge kon zetten en dan kon hij daar verder lopen of verder met de bus gaan.
Op weg naar huis keek ik met heimwee naar het nu gesloten portiershokje waar ik de afgelopen jaren zoveel leuke gesprekken heb gevoerd.
Ik wens iedereen prettige feestdagen!!
Meer vanaf de uitkijktoren lezen?
